Oedeem therapie/ Lymfedrainage

  • Lymfoedeem

Wanneer het lymfestelsel faalt door overbelasting of insufficiëntie van de lymfebanen, wordt er vocht opgestapeld. Dit resulteert in een lokale of veralgemeende vochtophoping in een lidmaat. Predictieve factoren voor het ontwikkelen van lymfoedeem zijn: post-chirurgie, klieruitruiming, chemo- of radiotherapie, trauma, infectie, aangeboren/genetisch…

Mogelijke symptomen van lymfoedeem zijn:

  • Zwaartegevoel
  • Gezwollen gevoel
  • Spannen van de kledij met zichtbare print in de huid
  • Spannende huid

De kinesitherapeutische behandeling van lymfoedeem bestaat initieel uit windeling, manuele lymfedrainage en oefentherapie. Huidzorg is eveneens een belangrijke factor waar de patiënt aandacht moet aan besteden. In de onderhoudsfase wordt de windeling vervangen door een op maat gemaakte therapeutische steunkous. Dit gebeurt in samenspraak met een erkende bandagist. Daarnaast is het aangewezen de manuele lymfedrainage, oefentherapie en huidzorg verder te zetten.

De manuele lymfedrainage en windeling zullen ervoor zorgen dat alternatieve routes voor het vocht worden aangesproken waardoor de omvang van het lidmaat significant kan afnemen.

  • Veneus oedeem

Veneuze oedemen treden op ten gevolge van vaatproblematieken waardoor de onderste ledematen, veelal onderbenen en voeten, opzwellen. De zwelling neemt vaak toe gedurende de dag doordat de zwaartekracht dit sterk beïnvloedt. Het is mogelijk dat de toename zich beperkt tot één been, maar het kan ook in beide benen voorkomen.

Veneuze oedemen kunnen het gevolg zijn van verscheidene aandoeningen zoals: chronische veneuze insufficiëntie, post-trombotisch syndroom, spataders…

Symptomen die gelinkt kunnen zijn aan veneuze oedemen zijn:

  • Zwaartegevoel
  • Vermoeidheidsgevoel
  • Spataders
  • Zwelling van het lidmaat
  • Rusteloze benen
  • Moeilijk te genezen wonden

De behandeling is voornamelijk symptomatisch, gezien de onomkeerbaarheid van deze anatomische wijzigingen. Naast medicatie, wordt er vaak compressietherapie opgestart. Dit wordt toegepast aan de hand van bandages of het dragen van een steunkous, aangevuld met oefentherapie. Deze behandelingsvorm zorgt voor meer comfort in het dagelijks leven en werkt voornamelijk preventief om verslechtering te voorkomen.

  • Lipoedeem

Lipoedeem is een symmetrische ophoping van vetweefsel. De oorspronkelijke toename is te wijten aan een toename van het vetweefsel. In een later stadium is de toename in oedeem te wijten aan een beperkte lymfe-afvoer. Hierdoor wordt het een vicieuze cirkel waarin een beperkte lymfe-afvoer en een toename van het vetweefsel elkaar in stand houden. Dit fenomeen wordt lipo-lymfoedeem genoemd. Deze stoornis komt voornamelijk voor bij vrouwen en wordt meestal pas zichtbaar op het einde van de puberteit.

Mogelijke symptomen van lipoedeem:

  • Onevenredig zware benen, heupen, billen en/of armen
  • Symmetrische zwelling
  • Handen en voeten zijn nooit aangedaan
  • Snel blauwe plekken
  • Pijn bij lichte aanraking
  • Niet enkel een toename van vetweefsel in de extremiteiten, billen en heupen, maar ook een toename van vet rond de buik

Behandeling van lipoedeem:

De belangrijkste component in de behandeling van lipoedeem is overgewicht vermijden en dus het lichaamsgewicht onder controle proberen te houden. Bij het vermageren zal de ophoping van vet echter niet afnemen. Controle van het lichaamsgewicht blijft wel belangrijk, aangezien men anders de aandoening enkel maar verergert. Als er naast lipoedeem ook sprake is van een lymfoedeem component, dan kan aanvullende therapie zoals windeling en manuele lymfedrainage noodzakelijk zijn. In de onderhoudsfase kan de windeling dan vervangen worden door steunkousen. In heel ernstige gevallen kan een liposuctie overwogen worden.